Welcome to nilaram.com.np
वि.सं.:AD

बालापन, परम्परा, समय अनि दशैँ

Comments:0Readers Count:4

बालापन, परम्परा, समय अनि दशैँ

बालापन जीवनको त्यो सुन्दर अध्याय हो, जहाँ खुसीका लागि धेरै कुरा चाहिँदैनथे, दुःखका कारणहरू पनि साना हुन्थे र सपनाहरूको कुनै सीमा हुँदैनथ्यो। समयको मूल्य थाहा थिएन, तर हरेक पल अमूल्य थियो। भविष्यको चिन्ता थिएन, तर वर्तमान यति सुन्दर थियो कि त्यसलाई सम्झनाका रूपमा साँचेर राख्नुपर्छ भन्ने सोचसमेत आउँदैनथ्यो। आज जब दशैँ आउँछ, तब मन अनायासै विगतका गल्लीहरूमा फर्किन्छ। आँखाअगाडि पुराना घरहरू, गाउँका बाटाहरू, पिङका लठ्ठाहरू, नयाँ लुगाको सुगन्ध, टीकाको रातो रङ र आफन्तहरूको न्यानो अँगालो नाच्न थाल्छन्। अनि मनले प्रश्न गर्छ—त्यो बालापन कहाँ हरायो? ती परम्पराहरू किन फेरिँदै गए? अनि समय किन यति छिटो बितिरहेको छ?

दशैँ नेपाली समाजको एउटा महान् पर्व मात्र होइन; यो हाम्रा सम्झनाहरूको साझा घर हो। यसले पुस्तौँदेखि नेपाली मनलाई जोड्दै आएको छ। वर्षभरि आ–आफ्ना काममा व्यस्त रहने मानिसहरू दशैँमा घर फर्किन खोज्छन्। टाढिएका सम्बन्धहरू नजिकिन खोज्छन्। मनमा दबिएर बसेका माया, सद्भाव र आत्मीयताले अभिव्यक्ति पाउने अवसर पाउँछन्। तर दशैँको वास्तविक अर्थ बुझ्न आजको व्यस्त जीवनबाट केही समय निकालेर आफ्नो बालापनतिर फर्किनुपर्छ। किनकि बालापनमा बिताएको दशैँ केवल एउटा चाड थिएन, त्यो जीवन बाँच्ने एउटा अलग शैली थियो।

बालापनको दशैँ : खुसीको कुनै मूल्य हुँदैनथ्यो

हाम्रो बालापनको दशैँ आजको जस्तो सुविधासम्पन्न थिएन होला, तर त्यसमा एउटा अद्भुत आत्मीयता थियो। वर्षभरि लगाउन नपाएका नयाँ लुगा दशैँमा पाइन्थे। नयाँ जुत्ता लगाएर गाउँको बाटोमा हिँड्दा आफू संसारकै सबैभन्दा भाग्यमानी मानिस भएको अनुभूति हुन्थ्यो। नयाँ लुगाको मूल्यभन्दा त्यसलाई लगाउने दिनको प्रतीक्षा ठूलो हुन्थ्यो। आज बजारमा अनेकौँ डिजाइनका कपडा उपलब्ध छन्, तर त्यतिबेला एउटा सामान्य लुगाले पनि मनमा उत्सव जगाउँथ्यो।

दशैँ आउनुभन्दा धेरै दिनअघिदेखि नै मनमा उत्साह सुरु हुन्थ्यो। घरको लिपपोत, आँगनको सरसफाइ, बाटोघाटोको चहलपहल र गाउँभरि सुनिने दशैँका कुराले वातावरण नै बदलिन्थ्यो। घरमा जमरा राख्ने तयारी हुन्थ्यो। ठूलाबडाले पूजाको व्यवस्था मिलाउँथे भने बालबालिकाहरू आफ्नै संसारमा रमाउँथे। कतै लिङ्गे पिङ हालिन्थ्यो, कतै रोटेपिङको चर्चा चल्थ्यो। पिङ खेल्न पालो कुर्दाको अधैर्य, साथीहरूसँग गरेको रमाइलो र उचाइमा पुगेपछि आकाश छोएजस्तो लाग्ने अनुभूति आज पनि सम्झनामा ताजै छ।

त्यतिबेला खुसीका लागि महँगा उपहार, महँगा मोबाइल वा घुमघामका आकर्षक ठाउँ चाहिँदैनथे। साथीभाइसँगको भेट, आफन्तको घरमा पाकेको मिठो खाना र ठूलाबडाको हातबाट पाइने आशीर्वाद नै पर्याप्त हुन्थ्यो। कहिलेकाहीँ सामान्य कुरामा पनि ठूलो खुसी भेटिन्थ्यो। आज हामीसँग धेरै वस्तु छन्, तर ती वस्तुहरूबाट प्राप्त हुने खुसी किन पहिलेको जस्तो गहिरो हुँदैन? सायद खुसी वस्तुमा मात्र होइन, त्यससँग जोडिएको प्रतीक्षा, सम्बन्ध र अनुभूतिमा पनि लुकेको हुन्छ।

बालापनको सबैभन्दा सुन्दर पक्ष यही थियो—हामीसँग धेरै कुरा नभए पनि एकअर्काका लागि समय थियो।

परम्परा : पुस्तौँलाई जोड्ने अदृश्य धागो

परम्परा भनेको पुरानो चलनको निरन्तरता मात्र होइन। यो एउटा पुस्ताले अर्को पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्ने जीवनदृष्टि, संस्कार, अनुभव र भावनाको सम्पदा हो। दशैँका प्रत्येक क्रियाकलापभित्र कुनै न कुनै सामाजिक वा सांस्कृतिक अर्थ लुकेको हुन्छ। घर सफा गर्नु स्वच्छताको प्रतीक हो, जमरा राख्नु प्रकृति र उर्वरतासँग जोडिएको सांस्कृतिक अभ्यास हो, टीका र जमरा लगाउनु शुभकामना तथा आशीर्वादको अभिव्यक्ति हो र आफन्तसँग भेटघाट गर्नु सम्बन्धलाई नवीकरण गर्ने अवसर हो।

हाम्रा अग्रजहरूले दशैँलाई केवल पूजा र भोजको रूपमा मात्र मनाएका थिएनन्। उनीहरूका लागि यो पारिवारिक पुनर्मिलनको अवसर पनि थियो। टाढा रहेका छोराछोरी घर फर्किन्थे। दाजुभाइ, दिदीबहिनी र आफन्तहरू एकै ठाउँमा भेला हुन्थे। घरका ज्येष्ठ सदस्यहरूका कुरा सुन्ने, उनीहरूका अनुभवबाट सिक्ने र परिवारको इतिहास बुझ्ने अवसर मिल्थ्यो। घरको आँगनमा बसेर गरिने सामान्य कुराकानीले पनि परिवारका सदस्यबीच आत्मीयता बढाउँथ्यो।

तर समयसँगै परम्पराको स्वरूप बदलिएको छ। यातायात, प्रविधि र आधुनिक जीवनशैलीले हाम्रो जीवनलाई सहज बनाएका छन्। टाढा रहेका आफन्तसँग भिडियो कलबाट कुरा गर्न सकिन्छ। अनलाइनबाट उपहार पठाउन सकिन्छ। सामाजिक सञ्जालमा शुभकामना आदानप्रदान गर्न सकिन्छ। यी सबै आधुनिक सुविधाका सकारात्मक पक्ष हुन्। तर प्रश्न यो हो—के प्रविधिले सम्बन्धलाई नजिक बनाएको छ, कि हामीले सम्बन्धको गहिराइलाई औपचारिकतामा सीमित बनाउँदै लगेका छौँ?

मोबाइलको पर्दामा सयौँ शुभकामना देखिन्छन्, तर मन खोलेर कुरा गर्ने मानिसको अभाव महसुस हुन सक्छ। सामाजिक सञ्जालमा परिवारका सुन्दर तस्बिरहरू देखिन्छन्, तर एउटै घरमा बसेर पनि परिवारका सदस्यबीच संवाद कम हुन सक्छ। यसको अर्थ प्रविधि गलत हो भन्ने होइन। बरु प्रविधिको प्रयोग गर्दै मानवीय आत्मीयतालाई कसरी जोगाउने भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हो।

परम्पराको रक्षा गर्नु भनेको पुराना सबै अभ्यासलाई जस्ताको तस्तै दोहोर्‍याउनु होइन। समयअनुसार परम्परालाई परिष्कृत गर्दै त्यसको मानवीय मूल्य जोगाउनु हो। संस्कारका नाममा विभेद, अनावश्यक खर्च, देखासिकी वा कसैलाई अपमानित गर्ने व्यवहारलाई निरन्तरता दिनु आवश्यक छैन। तर माया, सम्मान, सद्भाव, पारिवारिक एकता र ज्येष्ठ नागरिकप्रतिको आदरलाई भने कुनै पनि आधुनिकताले विस्थापित गर्नु हुँदैन।

दशैँको रङ र समयको परिवर्तन

दशैँ हरेक वर्ष आउँछ, तर हरेक वर्षको दशैँ उस्तै हुँदैन। बाल्यकालमा हामी टीका लगाउने, जमरा लगाउने र दक्षिणा पाउने प्रतीक्षामा हुन्थ्यौँ। किशोरावस्थामा साथीभाइसँग घुम्ने, पिङ खेल्ने र रमाइलो गर्ने उत्साह हुन्थ्यो। युवावस्थामा पढाइ, रोजगारी र भविष्य निर्माणका चिन्ताहरू थपिए। त्यसपछि जिम्मेवारीले जीवनलाई घेर्न थाल्यो। परिवारको आवश्यकता, आर्थिक अवस्था, पेसागत दायित्व र सामाजिक भूमिकाले समयको ठूलो हिस्सा ओगट्न थाले।

हिजो दशैँमा आशीर्वाद लिन हजुरबा–हजुरआमाको अगाडि लामबद्ध हुने हामी आज आफ्ना सन्तानलाई आशीर्वाद दिनुपर्ने पुस्तामा आइपुगेका छौँ। हिजो हाम्रो हातमा टीका लगाइदिने हातहरू आज कतिपयका लागि सम्झनामा मात्र सीमित भएका छन्। हिजो हामीलाई काखमा राखेर कथा सुनाउने आमाबुबा आज बिस्तारै वृद्ध हुँदै गएका छन्। जीवनको यो परिवर्तन अत्यन्त स्वाभाविक छ, तर यसको अनुभूति भने हृदयस्पर्शी हुन्छ।

समयले मानिसलाई केवल उमेरमा ठूलो बनाउँदैन; यसले मानिसका सम्बन्ध, प्राथमिकता र जिम्मेवारीहरू पनि परिवर्तन गर्छ। पहिले जसको हात समातेर हामी गाउँभरि घुम्थ्यौँ, आज उसैलाई सहारा दिनुपर्ने अवस्था आउँछ। पहिले जसले हाम्रो खुसीका लागि आफ्नो खुसी त्याग्थ्यो, आज उसको खुसीका लागि समय निकाल्नु हाम्रो दायित्व बन्छ।

विडम्बना के छ भने, हामी भविष्यलाई सुन्दर बनाउने प्रयासमा वर्तमानका सुन्दर क्षणहरू गुमाइरहेका हुन्छौँ। सानै छँदा ठूलो भएपछि रमाइलो गरौँला भन्छौँ। पढ्दै गर्दा जागिर पाएपछि परिवारलाई समय दिउँला भन्छौँ। जागिर पाएपछि आर्थिक अवस्था सुध्रिएपछि घुमौँला र भेटघाट गरौँला भन्छौँ। तर जीवनका आवश्यकताहरू कहिल्यै समाप्त हुँदैनन्। एउटा जिम्मेवारी पूरा गर्दा अर्को जिम्मेवारी अगाडि उभिन्छ।

अन्ततः एउटा दिन आउँछ, जब समय हुन्छ तर कतिपय मानिसहरू हुँदैनन्; पैसा हुन्छ तर बालापन फर्काउन सकिँदैन; सुविधा हुन्छ तर विगतका ती सहज खुसीहरू पुनः प्राप्त गर्न सकिँदैन।

समयको सबैभन्दा ठूलो विशेषता यही हो—यसले कुनै सूचना नदिई परिवर्तन ल्याउँछ। हामी परिवर्तन भइरहेको महसुस गर्दागर्दै जीवनको एउटा अध्याय समाप्त भइसकेको हुन्छ।

गाउँ, घर र हराउँदै गएको सामूहिकता

पहिले गाउँको दशैँ सामूहिक खुसीको पर्व थियो। कसैको घरमा रमाइलो हुँदा छिमेकी पनि रमाउँथे। कसैको घरमा दुःख पर्दा गाउँलेहरू साथ दिन्थे। घरको काममा छिमेकीको सहयोग हुन्थ्यो। पिङ हाल्ने, बाटो सफा गर्ने, घर सजाउने र चाडपर्वको तयारी गर्ने काममा सामूहिक सहभागिता देखिन्थ्यो। बालबालिकाहरू एउटै समूहमा खेल्थे। उनीहरूका लागि घरको सीमा सानो थियो, तर गाउँ नै आफ्नो संसार थियो।

आज गाउँहरू बदलिँदै छन्। रोजगारी, शिक्षा र अवसरको खोजीमा धेरै मानिस सहर वा विदेश पुगेका छन्। कतिपय गाउँमा चाडपर्वको समयमा पनि पहिलेको जस्तो चहलपहल देखिँदैन। घरहरू छन्, तर ती घरमा बस्ने सदस्यहरू विभिन्न देश र सहरमा छरिएका छन्। आँगनहरू छन्, तर खेल्ने बालबालिका कम भएका छन्। पिङ हाल्ने ठाउँहरू छन्, तर पिङ हाल्ने हातहरू कम हुँदै गएका छन्।

यस परिवर्तनका पछाडि आर्थिक, सामाजिक र भौगोलिक कारणहरू छन्। मानिसहरू अवसरको खोजीमा बाहिरिनु स्वाभाविक हो। आफ्ना सन्तानले राम्रो शिक्षा पाऊन्, परिवारको आर्थिक अवस्था सुधारियोस् र जीवन सुरक्षित बनोस् भन्ने चाहना कसको हुँदैन र? विदेश जानु वा सहरमा बस्नु आफैँमा परम्परा विरोधी कार्य होइन। समस्या दूरीमा मात्र होइन, दूरीका कारण सम्बन्धमा आउने रिक्ततामा छ।

विदेशमा बसेको छोराले आमाबुबालाई पैसा पठाउनु माया हो, तर समय मिलाएर उनीहरूसँग मन खोलेर कुरा गर्नु पनि माया हो। टाढा रहेका दिदी-बहिनीले उपहार पठाउनु आत्मीयता हो, तर सम्भव भएसम्म भेट्न आउनु र सँगै केही समय बिताउनुको अर्थ पनि उत्तिकै ठूलो हुन्छ।

दशैँले हामीलाई घरको महत्त्व सम्झाउँछ। घर भनेको इँटा, सिमेन्ट र काठले बनेको संरचना मात्र होइन। घर भनेको त्यहाँ बस्ने मानिसहरू, उनीहरूको माया, उनीहरूले सँगै बिताएका क्षण र साझा सम्झनाहरूको सङ्ग्रह हो। मानिसहरू टाढा भए पनि आत्मीयता बाँकी रह्यो भने घर जीवित रहन्छ। तर एउटै छानामुनि बसेर पनि मन टाढियो भने घरको भौतिक संरचनाले मात्र परिवारलाई जोड्न सक्दैन।

आजको बालापन र हाम्रो जिम्मेवारी

हामीले आफ्नो बालापन सम्झँदा आजका बालबालिकाको बालापनबारे पनि सोच्नुपर्छ। हाम्रा बालबालिकाले पनि भोलि आफ्ना बाल्यकालका दशैँहरू सम्झनेछन्। उनीहरूले के सम्झेलान्? मोबाइलको पर्दामा बिताएका घण्टाहरू, महँगा उपहारहरू र सामाजिक सञ्जालका तस्बिरहरू मात्र, कि परिवारसँग बिताएका न्यानो क्षणहरू पनि?

आजका बालबालिका प्रविधिसँग नजिक छन्। उनीहरूसँग सूचना र सिकाइका अनेकौँ अवसर छन्। प्रविधिको सदुपयोगले उनीहरूको ज्ञान, सिर्जनशीलता र क्षमता बढाउन सकिन्छ। तर बालापनलाई केवल पढाइ, प्रतिस्पर्धा र डिजिटल मनोरञ्जनमा सीमित गर्नु उचित हुँदैन। उनीहरूलाई खुला ठाउँमा खेल्न, साथी बनाउन, हजुरबा–हजुरआमाका कथा सुन्न, घरका साना काममा सहभागी हुन र प्रकृतिसँग रमाउन पनि दिनुपर्छ।

दशैँ उनीहरूलाई संस्कृति सिकाउने सुन्दर अवसर हो। टीका र जमराको अर्थ बुझाउन सकिन्छ। परिवारको इतिहास सुनाउन सकिन्छ। गाउँका पुराना चलनहरूबारे जानकारी दिन सकिन्छ। परम्पराको अर्थ नबुझी गरिने अभ्यासभन्दा अर्थ बुझेर अपनाइएको संस्कार बढी अर्थपूर्ण हुन्छ।

अभिभावकले बालबालिकालाई दशैँमा महँगा वस्तु दिनुभन्दा उनीहरूसँग गुणस्तरीय समय बिताउन सके त्यो झन् मूल्यवान् उपहार हुन सक्छ। सँगै खाना पकाउनु, पुराना तस्बिर हेर्नु, परिवारका रोचक घटना सुनाउनु, पिङ खेल्न लैजानु वा वृद्ध आफन्तलाई भेट्न जानु—यी सामान्य लाग्ने गतिविधिहरूले बालमनमा गहिरो छाप छोड्न सक्छन्।

हामीले आफ्ना सन्तानलाई सम्पत्ति दिन सक्छौँ, शिक्षा दिन सक्छौँ, प्रविधि दिन सक्छौँ। तर उनीहरूलाई सम्बन्धको मूल्य बुझाउन सकेनौँ भने जीवनको एउटा महत्त्वपूर्ण पाठ अधुरो रहन्छ।

सम्झनाको मूल्य र वर्तमानको महत्त्व

सम्झना मानिसको जीवनमा अनौठो सम्पत्ति हो। यसलाई बैंकमा जम्मा गर्न सकिँदैन, बजारबाट किन्न सकिँदैन र कसैले खोसेर लैजान पनि सक्दैन। तर सम्झना आफैँमा निर्माण हुँदैन; त्यसका लागि जीवनका वास्तविक क्षणहरू चाहिन्छ ।

आज हामीले बिताइरहेको समय भोलि कसैका लागि सम्झना बन्नेछ। आजको दशैँ भोलि पुरानो दशैँ हुनेछ। आज हामीसँगै टीका लगाइरहेका मानिसहरू कुनै दिन विगतका तस्बिरहरूमा मात्र भेटिन सक्छन्। त्यसैले वर्तमानलाई सामान्य ठानेर बेवास्ता गर्नु हुँदैन।

हामी प्रायः पुरानो समयलाई सुन्दर र वर्तमानलाई कठिन ठान्छौँ। तर विगत सुन्दर हुनुको एउटा कारण त्यससँग जोडिएका आत्मीय सम्झनाहरू पनि हुन्। बालापनमा दुःख थिएन भन्ने होइन; त्यतिबेला पनि अभाव, कठिनाइ र समस्या थिए। फरक यति थियो कि हामीसँग ती कठिनाइलाई सामना गर्ने सामूहिक वातावरण र साना कुरामा रमाउने क्षमता थियो।

त्यसैले विगतलाई सम्झनु भनेको वर्तमानलाई अस्वीकार गर्नु होइन। विगतका राम्रा पक्षहरूबाट सिकेर वर्तमानलाई अर्थपूर्ण बनाउनु हो। हामीले बालापनको सरलता, परम्पराको आत्मीयता र आधुनिक जीवनका सुविधालाई एकअर्काका विरोधी ठान्नु आवश्यक छैन। बरु यी तीनै पक्षलाई सन्तुलित बनाउन सकिन्छ।

समय फर्काउन नसकिए पनि समयको उपयोग बदल्न सकिन्छ। टाढिएका आफन्तसँग सम्पर्क गर्न सकिन्छ। व्यस्तताबीच आमाबुबाका कुरा सुन्न सकिन्छ। बालबालिकासँग खेल्न सकिन्छ। अनावश्यक खर्च र देखासिकी घटाएर सहयोग, सद्भाव र भेटघाटलाई प्राथमिकता दिन सकिन्छ। यी साना प्रयासहरूले दशैँको अर्थलाई फेरि गहिरो बनाउन सक्छन्।

अन्त्यमा : दशैँले हामीलाई के सिकाउँछ?

बालापनले हामीलाई निश्चल खुसीको अर्थ सिकायो। परम्पराले हामीलाई सम्बन्धको निरन्तरता सिकायो। दशैँले हामीलाई भेटघाट, मेलमिलाप र आशीर्वादको महत्त्व सिकाउँछ। अनि समयले हामीलाई यी सबै कुराको मूल्य समयमै बुझ्नुपर्छ भन्ने पाठ सिकाउँछ।

जीवनको विडम्बना यही हो कि बालापनमा हामी ठूलो हुन चाहन्छौँ, तर ठूलो भएपछि बालापन खोज्छौँ। परम्पराले बाँधेको जिम्मेवारीबाट मुक्त हुन चाहन्छौँ, तर सम्बन्धहरू कमजोर हुँदै गएपछि त्यही आत्मीयताको खोजी गर्छौँ। समय बचाउन दौडिन्छौँ, तर अन्ततः समय नै सबैभन्दा मूल्यवान् रहेछ भन्ने बुझ्छौँ।

दशैँको वास्तविक सफलता कति नयाँ लुगा किनियो, कति परिकार बनाइयो, कति दक्षिणा दिइयो वा सामाजिक सञ्जालमा कति सुन्दर तस्बिर राखियो भन्ने कुराले मात्र निर्धारण गर्दैन। दशैँ कति आत्मीय भयो, कति टाढिएका मनहरू नजिकिए, कति वृद्ध आँखाले सन्तानको प्रतीक्षा पूरा भएको अनुभूति गरे र कति बालबालिकाले परिवारसँग खुसीका क्षण बिताए भन्ने कुराले यसको अर्थ अझ गहिरो बनाउँछ।

यसपालिको दशैँमा केही क्षण आफ्ना विगतका सम्झनाहरूका लागि छुट्याऔँ। आफ्ना अग्रजका अनुभव सुनौँ। आफ्ना बालबालिकालाई परम्पराको अर्थ बुझाऔँ। टाढा रहेका आफन्तसँग मनदेखि कुरा गरौँ। सम्भव भए भेटौँ, अँगालो हालौँ र भन्नुपर्ने माया आजै व्यक्त गरौँ। किनकि भोलि समय मिल्ला, परिस्थिति बदलिएको होला, तर आज हामीसँग भएको अवसर फेरि यही रूपमा नआउन सक्छ।

बालापन बितिसक्यो भनेर दुःखी हुनुभन्दा त्यसका सुन्दर मूल्यहरू वर्तमानमा जीवित राख्नु महत्त्वपूर्ण छ। परम्परा पुरानो भयो भनेर त्याग्नुभन्दा त्यसको आत्मालाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउनु आवश्यक छ। समय छिटो बित्छ भनेर गुनासो गर्नुभन्दा त्यसले दिएको प्रत्येक अवसरलाई अर्थपूर्ण बनाउन सक्नु नै जीवनको वास्तविक उपलब्धि हो।

अन्ततः दशैँ पात्रोमा फर्किएर आउने पर्व हो, तर बालापन फर्किएर आउँदैन। परम्परा पुस्तौँसम्म बाँच्न सक्छ, तर त्यसलाई जीवन्त बनाउने मानिसहरू सधैँ हामीसँग रहँदैनन्। समय निरन्तर अघि बढिरहन्छ, तर त्यसले छोडेका सम्झनाहरू हाम्रो हृदयमा बसिरहन्छन्।

त्यसैले यस दशैँमा टीका र जमरासँगै माया बाँडौँ, आशीर्वादसँगै आत्मीयता बाँडौँ र उत्सवसँगै समय पनि बाँडौँ। किनकि जीवनको अन्तिम हिसाबमा हामीले कति सम्पत्ति कमायौँ भन्नेभन्दा पनि कसका लागि समय निकाल्यौँ, कसको अनुहारमा मुस्कान ल्यायौँ र कति सुन्दर सम्झनाहरू सिर्जना गर्‍यौँ भन्ने कुरा नै बढी मूल्यवान् बन्न सक्छ।

दशैँले हामीलाई विगतको मिठास सम्झाओस्, वर्तमानको महत्त्व बुझाओस् र भविष्यका पुस्ताका लागि आत्मीय परम्पराहरू जोगाइराख्ने प्रेरणा दिओस्।

               शुभ विजयादशमी-२०८३ !

यो खबर पढेर तपाईंलाई कस्तो महसुस भयो ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

0 प्रतिक्रियाहरू
अहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया दिनुहोस्।